Wat weten we eigenlijk over de perimenopauze?

Je bent midden in een zin een woord kwijt. Je hart gaat plots tekeer. Weinig vrouwen denken daarbij aan de perimenopauze: concentratie- of geheugenproblemen ziet 33 tot 45% als mogelijk signaal, hartkloppingen 28 tot 38%.

Voor dit onderzoek naar de perimenopauze vroeg onderzoeksbureau iVOX in augustus 2026 aan 3.500 vrouwen in België, Nederland en Luxemburg wat ze weten over de overgang en waar ze hun informatie halen. Uma gaf de opdracht.¹ Hieronder lees je wat eruit kwam, per land.

Hoeveel weten vrouwen over de overgang? Gemiddeld een 5 op 10

Op een korte test over de overgang haalt drie op de tien vrouwen in België en Nederland geen 5 op 10.

De vrouwen kregen acht stellingen, bijvoorbeeld over het verschil tussen perimenopauze en menopauze en over hoe lang de overgang duurt. Bij elke stelling kozen ze juist, onjuist of geen idee. iVOX zette dat om naar een score op tien.

Gemiddeld haalt België 5,2, Nederland 5,3 en Luxemburg 5,7. In Luxemburg blijft 19% onder de 5. Volgens iVOX scoort Luxemburg significant beter dan de twee andere landen. Tussen België en Nederland is het verschil niet significant.

Wat de figuur toont

• België (n=1.000): gemiddelde 5,2/10 · lage kennis 30% · gemiddelde kennis 50% · hoge kennis 20%
• Nederland (n=1.500): gemiddelde 5,3/10 · lage kennis 30% · gemiddelde kennis 50% · hoge kennis 20%
• Luxemburg (n=1.000): gemiddelde 5,7/10 · lage kennis 19% · gemiddelde kennis 57% · hoge kennis 23%
• Luxemburg scoort volgens iVOX significant hoger dan België en Nederland; tussen België en Nederland is het verschil niet significant

Op welke leeftijd begint de perimenopauze?

16% van de Belgische vrouwen weet niet op welke leeftijd de eerste klachten meestal beginnen. In Nederland is dat 10%, in Luxemburg 8%. Wie wel een leeftijd noemt, zegt gemiddeld 46,7 jaar in België en 45,6 jaar in Nederland en Luxemburg. Dat verschil is klein, maar volgens iVOX significant.

Dat het ook voor je 40ste kan beginnen, weten de meeste vrouwen wel: 67% in België, 76% in Nederland en 77% in Luxemburg vindt die stelling juist. Op onze pagina over de perimenopauze lees je op welke leeftijd de perimenopauze meestal begint en hoe lang ze kan duren.

Een normale bloedtest, en dan?

Een op de vier Belgische vrouwen denkt dat een normale bloedtest de perimenopauze uitsluit. De helft weet het niet.

Bij de stelling ‘Een normale bloedtest sluit de perimenopauze uit’ koos 25% in België ‘juist’. In Luxemburg was dat 22%, in Nederland 14%. ‘Geen idee’ antwoordde 49% in België, 56% in Nederland en 41% in Luxemburg.

Opvliegers kent bijna iedereen. Andere klachten veel minder.

Bij concentratieproblemen, hartkloppingen of angst denkt minder dan de helft van de vrouwen aan de perimenopauze.

De vrouwen kregen een lijst met klachten en duidden aan welke volgens hen een signaal van de perimenopauze kunnen zijn. Ze mochten er meerdere kiezen.

Opvliegers staan in elk land bovenaan: 77% in België, 81% in Nederland, 85% in Luxemburg. Concentratie- of geheugenproblemen duidt 33% in België aan, 43% in Nederland en 45% in Luxemburg. Hartkloppingen, angst en gewrichtspijn komen nergens boven de 40%. Meer lees je op de pagina’s over concentratieproblemen en vergeetachtigheid in de overgang, hartkloppingen in de overgang en angstklachten.

Wat de figuur toont

• Opvliegers: België 77%, Nederland 81%, Luxemburg 85%
• Stemmingswisselingen of somberheid: België 68%, Nederland 75%, Luxemburg 82%
• Slaapproblemen: België 56%, Nederland 64%, Luxemburg 77%
• Verandering in zin in seks: België 57%, Nederland 65%, Luxemburg 74%
• Vaginale droogte: België 64%, Nederland 61%, Luxemburg 68%
• Concentratie- of geheugenproblemen: België 33%, Nederland 43%, Luxemburg 45%
• Hartkloppingen: België 28%, Nederland 37%, Luxemburg 38%
• Blaasproblemen of vaker plassen: België 27%, Nederland 33%, Luxemburg 39%
• Angstgevoelens: België 27%, Nederland 32%, Luxemburg 40%
• Droge huid of droge ogen: België 26%, Nederland 28%, Luxemburg 38%
• Gewrichtspijn: België 25%, Nederland 28%, Luxemburg 34%
• Meerdere antwoorden mogelijk; dit meet herkenning, niet hoeveel vrouwen de klacht hebben

Belgische vrouwen duiden bijna elk signaal het minst vaak aan, Luxemburgse vrouwen het vaakst. Luxemburgse vrouwen kruisten wel ook vaker klachten aan die geen richtlijn in dit artikel met de overgang verbindt, zoals zwelling in een been: 20%, tegenover 10% in België en 9% in Nederland. Of sommige vrouwen gewoon sneller iets aanvinken, kan dit onderzoek niet zeggen.

Vrouwen tussen 35 en 54 leggen de link het vaakst

Van de vrouwen tussen 35 en 54 jaar ziet 48% in België, 56% in Nederland en 65% in Luxemburg concentratie- of geheugenproblemen als mogelijk signaal. Bij jongere en oudere vrouwen is dat 22 tot 38%. Dat verschil is in elk land significant.

Eerst gedacht aan stress

Sommige vrouwen beseften pas later dat hun klachten met de overgang te maken hadden. Ongeveer een op de acht dacht eerst aan stress of een druk leven (12 tot 14%). Even veel vrouwen dachten dat het gewoon bij ouder worden hoorde. Die cijfers gaan over alle vrouwen, ook wie nog geen klachten had.

Bij vrouwen die denken dat ze nu in de perimenopauze zitten, is het een op de drie: 30% in België, 33% in Nederland en 35% in Luxemburg dacht eerst aan stress. Dat zijn kleinere groepen, van 115 tot 185 vrouwen per land.

Overgang of burn-out? Ook die twijfel komt voor: 5 tot 8% dacht eerst aan een burn-out of depressie. Verderop vertelt een Belgische vrouw hoe ze lang dacht dat ze op een burn-out afstevende.

Drie op de tien kregen weinig tot geen informatie

In België en Nederland zegt drie op de tien vrouwen dat ze weinig tot geen informatie over de overgang kreeg. In Luxemburg is dat een op de tien.

Waar halen vrouwen dan wel hun informatie? In Luxemburg is de huisarts of gynaecoloog voor 55% de belangrijkste bron. In België is dat 40%, in Nederland 22%. Nederlandse vrouwen rekenen meer op vrienden of familie (22%) en op Google of online artikels (21%). Sociale media is in elk land voor ongeveer een op de twintig vrouwen de belangrijkste bron.

Wat de figuur toont

• Mijn huisarts of gynaecoloog: België 40%, Nederland 22%, Luxemburg 55%
• Vrienden of familie: België 14%, Nederland 22%, Luxemburg 16%
• Online artikels of Google: België 9%, Nederland 21%, Luxemburg 11%
• Sociale media (bv. TikTok, Instagram): België 4%, Nederland 4%, Luxemburg 5%
• Podcasts of boeken: België 3%, Nederland 1%, Luxemburg 3%
• Nergens: weinig tot geen informatie gehad: België 30%, Nederland 31%, Luxemburg 11%
• Eén antwoord per vrouw; door afronding tellen Nederland en Luxemburg op tot 101%

Luxemburgse vrouwen noemen vaker hun arts en scoren ook beter op de kennistest. Of het ene het andere verklaart, kan dit onderzoek niet zeggen.

Zoek je betrouwbare informatie over de overgang? In het kenniscentrum van Uma vind je uitleg per klacht en per thema.

Thuis werd er vaak over gezwegen. Bij jongere vrouwen minder.

De helft van de Belgische vrouwen groeide op in een gezin waar niet over de menopauze werd gepraat. Jongere vrouwen hoorden er thuis vaker over.

In Nederland zegt 40% dat er thuis niet over gepraat werd, in Luxemburg 31%.

Tussen generaties is het verschil groot. In België zegt 35% van de vrouwen tot 34 jaar dat er thuis open over gepraat werd. Bij vrouwen van 55 en ouder is dat 15%. In Nederland gaat het om 47% tegenover 22%, in Luxemburg om 57% tegenover 31%.

Wat de figuur toont

• België: Tot en met 34 jaar 35% (n=252) · 35 tot 54 jaar 22% (n=314) · 55 jaar en ouder 15% (n=434)
• Nederland: Tot en met 34 jaar 47% (n=383) · 35 tot 54 jaar 34% (n=547) · 55 jaar en ouder 22% (n=570)
• Luxemburg: Tot en met 34 jaar 57% (n=283) · 35 tot 54 jaar 43% (n=363) · 55 jaar en ouder 31% (n=355)
• In elk land antwoorden jongere vrouwen significant vaker ‘open’ (iVOX, 95% betrouwbaarheid)

In hun eigen woorden

‘Wat had jij graag (eerder) geweten over de overgang?’ Die open vraag beantwoordden 1.284 vrouwen. Uma las alle antwoorden.⁷ Twee wensen kwamen het vaakst terug: een volledig overzicht van de klachten, en weten wanneer het begint.

“Ik ben zelf rond mijn 35ste naar de huisarts gegaan en heb gevraagd of ik toen al klachten had wat met de overgang te maken kon hebben. Mij werd toen verteld dat ik daar nog echt te jong voor was, dus ik bleef toen met klachten rondlopen. Als ik toen geweten had dat dit wel zo kon zijn, had ik er waarschijnlijk beter mee omgegaan.”

Respondent uit Nederland

“Dat je hoofd als watten kunnen aanvoelen en dat je jezelf echt kwijt raakt en niet herkent”

Respondent uit Nederland

“[…] Er werd steeds over 'menopauze' gepraat, pas 'perimenopauze' leren kennen toen ik er zelf in zat. En lange tijd dacht ik dat ik op een burn-out aan het afstevenen was […]”

Respondent uit België

“Dat het al heel vroeg kan beginnen en dat je hulp kunt krijgen je hoeft het niet zomaar uit te zitten. En dat het niet iets is wat tussen je oren zit”

Respondent uit Nederland

Antwoorden letterlijk overgenomen, inclusief schrijfwijze. De open antwoorden geven geen representatief beeld: ze komen van de vrouwen die iets wilden schrijven.

Wat leren we hieruit?

Veel vrouwen kennen de bekendste klacht van de overgang, maar niet de rest. Wie niet weet dat concentratieproblemen, hartkloppingen of somberheid erbij kunnen horen, zoekt de oorzaak eerst ergens anders. Een op de drie vrouwen die denkt dat ze nu in de perimenopauze zit, dacht eerst aan stress.

Informatie komt vaak pas als de klachten er al zijn, of helemaal niet. In België en Nederland zegt drie op de tien vrouwen dat ze weinig tot geen informatie kreeg. Wie vroeger weet wat er kan komen, herkent het sneller. Dat schreven ook veel vrouwen in de open vraag.

Dit kan je zelf doen:

• Leer ook de minder bekende signalen kennen. Op de pagina’s onder Klachten & symptomen vind je ze per klacht.
• Hou je klachten bij en neem ze mee naar je arts. Met de symptoomcheck breng je ze in vijf minuten in kaart.
• Kreeg je te horen dat je bloedwaarden normaal zijn, maar herken je de klachten wel? Vraag wat die uitslag voor jou betekent.
• Praat erover, met je moeder, je dochter, je vriendinnen of je collega’s. Jongere vrouwen hoorden er thuis al vaker over. Dat gesprek kan je verder zetten.

Over het onderzoek

Veelgestelde vragen

Voor de pers

Alle artikels over Uma vind je op onze perspagina. Over dit onderzoek: lees de Nederlandstalige persmededeling of het lifestylepersbericht. Daar vind je ook de contactgegevens voor interviews en beeldmateriaal.